Bestemming Berlijn

Rond de kerncentrale in Chernobyl ligt een verboden zone. Verboden want ernstig verontreinigd. Veel mensen, mezelf niet uitgezonderd, worden aangetrokken door zo'n verboden zone. Zo'n zone heeft iets mysterieus, iets uitdagends, iets wat fluistert; treedt binnen en ontdek mij. De gebroeders Strugatsky schreven in 1971 het boek Roadside Picnic. Wie wel eens in het bos heeft gepicknickt weet dat je altijd sporen achterlaat, hoe goed je de boel ook weer opruimt. Platgetrapt gras, de pootafdrukken van een klapstoeltje, broodkruimels, een vergeten plastic vorkje. In het boek van de Strugatsky's hebben een stel aliens een kort bezoekje aan de aarde gebracht, wellicht ook om te picknicken, waarna ze weer zijn vertrokken met achterlating van wat buitenaards afval. Maar wat voor aliens gewoon afval is blijkt voor de mensheid levensgevaarlijk. Zo zijn er opeens plaatsen waar de zwaartekracht met een hoge factor toeneemt en waar een mens onmiddelijk wordt doodgedrukt. Misschien heeft op zo'n plek een buitenaards klapstoeltje gestaan. Je weet het niet. De dood door spontane verbranding, het kan je zomaar overkomen. Een lamp die een onbekende dodelijke staling afgeeft. Onverklaarbare metalen schijven die naast elkaar zweven maar toch niet van elkaar te scheiden zijn. Het bleek allemaal levensgevaarlijk spul wat die aliens hebben achtergelaten en al snel werd de omgeving waar de buitenaardsen hun tijd hebben doorgebracht tot verboden gebied verklaart. En zo onstond De Zone. Natuurlijk gingen avonturiers en onderzoekers De Zone binnen om de buitenaardse artifacten te onderzoeken en de minder gevaarlijke items De Zone uit te smokkelen. Zo werd een kleine zwarte krachtbron ontdekt die energie in oneindige hoeveelheden bleek te produceren. De mensen die De Zone binnengingen werden Stalkers genoemd en slecht één op de drie Stalkers keerde levend weerom. De Russische cineast Andrej Tarkovsky heeft z'n film Stalker losjes op het boek van de Strugatsky Brothers gebasseerd. In de film gaat een Stalker in De Zone op zoek naar een geheime kamer waarin volgens de verhalen de diepste wensen van een mens vervult kunnen worden. In de film zit een lange scene waar de Stalker, samen met twee gasten, De Zone binnengaat. Ze gebruiken een gemotoriseerde lorry en kijken oplettend en angstig om zich heen. Naar mate ze dieper in De Zone belanden hoor je langzaam het geluid van de stalen wielen op de rails veranderen en vervormen. De eerste tekenen van de unheimische aanwezigheid van iets wat het menselijk bevattingsvermogen te boven gaat…

Update 1: Stalker is helemaal online te bekijken en wel hierrrr. Geen prent om onderuit gezakt met 'n biertje en 'n zak chips te zien, maar dat terzijde…

Update 2: De complete Engelse text van het verhaal Roadside Picnic staat hierrrr (pdf)

Update 3: En we kunnen altijd nog het Stalker, Shadow Of Chernobyl spel spelen…

Waarom heb ik eigenlijk een tv, zo vroeg ik me laatst af. Meer precies; waarom heb ik een kabelaansluiting? Van de 90 kanalen die ik tot m'n beschikking heb bestaat de helft uit totaal niet interessante kolder. Over de andere helft zap ik soms moedeloos heen en weer, in de hoop iets van m'n gading te vinden. Vaak blijf ik hangen bij de Geschiedenis kanalen, National Geographer en Discovery. En ik moet bekennen dat ik BBC 4 als fantastische zender heb ontdekt! Maar verder val ik van 't ene reclameblok in 't andere zodat ik me laatst afvroeg of de commerciele zenders onderling soms afspreken om reclameblokken gelijktijdig te plannen zodat zappen zinloos is. Al bijna twee jaar heb ik een Full-HD scherm waar ik nog nooit Full-HD op heb bekeken. Ik kan via UPC wel wat HD kanalen krijgen, maar nog niet zo lang geleden zag ik Full-HD beelden die regelrecht van de satelliet geplukt waren en schrok ik me een hoedje; de beloofde details verwaterden net zoals bij gewoon SD. Misschien zag ik content van een brakke satelliet maar hoe ik ook keek, bij de bebaarde man op het scherm kon ik niet ieder afzonderlijk baardhaartje zien, terwijl dat nou juist in Full-HD wél de bedoeling is. Een Blue-Ray speler? Mwhoa, beetje duur, die schijfjes. Dan blijft de Media Player over en daarmee begeef ik me dan in een zompig moeras van wat er wel en wat er niet mag. Ik weet 't. Qua laatste snufjes ben ik echt een digibeet en loop ik zwaar achter de feiten aan maar straks heb ik wél een schijf van 1 TB vol met speelfilms in Full-HD, zodat m'n scherm eindelijk tot z'n recht komt. Die speelfilms zijn gedownload en dat is niet stafbaar of illegaal; uploaden wél. De inhoud van de harde schijf krijg ik dus via collega's die onderling hun gedownloade content uitwisselen. Mijn schijf draait dan mee in de datapompcaroussel. Vroeger leende je van vriendjes een LP en die nam je dan met een cassetterecorder of bandrecorder op. Net zoals je onderling boeken uitwisselde. De tijd staan niet stil en een harde schijf laten vollopen met films is een ongeveer hetzelfde als het ouderwetse lenen en opnemen van een LP. En of het nou illegaal danwel strafbaar is om via een mediaplayer, gedownloade content te bekijken of niet; het zal me jeuken! Zolang James Cameron nog een half miljard kan opsoeperen om Avatar te maken die vervolgens een veelvoud aan miljarden opbrengt, zal het wel meevallen met de geleden schade door downloaden.

Vandaag las ik via GeenStijl, die de platendraaiers van Buma en Brein die alleen maar verboden en magnie roepen al tijden op de huid zitten, twee interessante artikelen. Een over schade door downloaden en een over gelazer rond e-books…

En dan nog wat; waarom kan ik niet gewoon legaal via iTunes een film downloaden?

Update: iTunes? Laat maar, want legaal via de iTunesStore gekochte films (kan alleen via US iTunesStore) kunnen met de media player niet worden bekeken: "…does not support protected premium content such as movies or music from the iTunes® Store…" Waarvan acte. Je betaald dus voor je film maar je mag 'm niet op je HD scherm bekijken. Ben ik gek, of is het zo dat dit soort crap de illegaliteit juist in de hand werkt?

Ondertussen heb ik de hele set-up werkend, waarbij ik bij een eerste test van m'n stoel lazerde vanwege de prachtige kwaliteit van Full-HD, en hangt de harde schijf nu aan de datapomp. Er is nogthans één nadeel en dat is dat er geen DTS-audio kan worden weergegeven. Maar dat gaat goed komen!

Nog even voortborduren op m'n vorige blogje. Jaren geleden was ik eens in de Bijenkorf in Den Haag en toen ik daar binnen was viel het me op dat de indeling van de diverse afdelingen, met name die op de begane grond, vrijwel hetzelfde was als die van De Bijenkorf in Amsterdam. Eenmaal een tijdje rondsnuffelend was ik totaal vergeten dat ik in Den Haag was zodat, toen ik de uitgang aan de lange zijde nam, ik een momentje volkomen verrast was dat ik me in een mij onbekende Haagse straat bevond, terwijl ik verwachtte op het Damrak te staan. Een logische vergissing want ik kom vrijwel nooit in Den Haag, maar wel in Amsterdam. Maar stel je toch eens voor; je stapt in Den Haag een Bijenkorf binnen en stapt er in Amsterdam weer uit. En vice versa. Als dat ook voor alle filialen van McDonalds op zou gaan, zou er een wereld aan onze voeten liggen! In Bussum de McD binnen stappen en er ergens anders op de wereld weer uitstappen! Geweldig! Maar hoe kom je weer terug? Je moet maar afwachten waar je uitkomt. Of tot je ontwaakt uit je droom…

In een van de boeken van Hubert Lampo gebeurt iets soortgelijks, maar dan niet met plaats maar met tijd. De hoofdpersoon stapt in het heden een café binnen om er na het nuttigen van een versnapering in het verleden weer uit te stappen. Is het allemaal zinsbegogeling wat hem overkomt of is hij werkelijk in het verleden belandt? Er bestaan goed gedocumenteerde gevallen van zulke tijdverschuivingen, al kan ik me er nu zo snel niet eentje herinneren zodat ik niet weet waar ik google-en moet om een link op te hoesten. Later misschien… (of niet)

Ondertussen kijken we hierrrr of de dingen zo zijn zoals we ze zien, of dat er meer achter zit…

Soms zie ik opeens vijf rode auto's die in een straat achter elkaar aan rijden. Of ik zie op drie tv zenders tegelijkertijd dezelfde reclame, zodat als ik wegzap, het net lijkt of ik niet gezapt heb. Of ik kijk uit het raam en zie opeens allemaal wandelaars met stevige schoenen, rugzakken en plattegronden voorbij benen, en dat meerdere dagen achtereen. Allemaal toevalligheden waar je normaal gesproken geen aandacht aan schenkt en waar geen diepere betekenis achter zit. Maar wat als er wél een betekenis achter gezocht kan worden? Waarom heb je altijd verbindingsproblemen als je een bepaald persoon opbelt? En wat als een déjà vu nu eens écht is en geen gevoel? Zou het kunnen dat die straat, die wordt opengebroken, en die zonder dat er iets gerepareerd is weer wordt dichtgemaakt, en die mannen met bolhoedjes, die overal in de stad het einde der tijden aankondigen, iets met de wederkomst van Christus te maken hebben? En hoe zit het met het gevoel dat je hele leven een uitgestippelde route is, een aaneenschakeling van gebeurtenissen, die tot doel hebben je op het juiste moment op een bepaalde plek te laten zijn om die ene te ontmoeten?

In m'n jeugd las ik het boek De Komst van Joachim Stiller van Hubert Lampo en ik vond het in één woord prachtig; niet in de laatste plaats omdat het in wonderschoon Nederlands, of Vlaams zo u wilt, is geschreven. Je kan het lezen als een keten van toevalligheden en het uiteindelijk als baarlijke nonsens terzijde leggen of je kan het lezen als een reeks aanwijzingen en boodschappen die op de wederkomst van Christus duiden. En dat in Antwerpen, of all places! Ik heb het boek zojuist herlezen en wéér heeft het me gegrepen. Wéér was ik onder de indruk hoe Lampo een spannend verhaal weet neer te pennen over toevalligheden, dromen, illusies en hallicunaties in het Antwerpen van 1959. En hij kómt, die mysterieuze Joachim Stiller, in wiens naam er de gekste dingen in de stad lijken te gebeuren. En hij sterft vrijwel meteen na aankomst als gevolg van een tragisch, maar niet geheel toevallig, ongeval waarna drie dagen later zijn lichaam uit het afgesloten mortuarium blijkt te zijn verdwenen…

Op de terugweg uit Parijs reden we vlak langs de plaats waar Stiller weerom kwam. Bij het reeds lang verdwenen Antwerpse Zuidstation, daar waar nu de Kennedytunnel ligt. De avond ervoor had ik het boek uitgelezen, vandaar dat ik er even aan moest denken, voortsnellend over de Antwerpse Ring…

Soms wordt je binnen korte tijd op toevallige wijze meerdere keren geconfronteerd met hetzelfde onderwerp. Laatst zag ik in m'n boekenkast het boek De Dag Na Morgen van Allan Folsom staan en dat heb ik ooit, jáááááááren geleden eens gelezen. Ik vond het toen bloedspannend en bedacht me dat ik het maar weer eens moest gaan herlezen. Het gaat, no less, over de transplantatie van een hoofd. Wiens hoofd, dat laat ik hier maar even in het midden. Afgelopen vrijdag zag ik de tweede X-Files film I Want To Believe, een draak van 'n film maar de bottomline van die film is, U raadt het al; een hoofdtransplantatie. In die film zat een foto van een tweekoppige hond, het resultaat van een Russisch experiment uit de jaren vijftig van de vorige eeuw. Gisteravond zat ik te zappen en bleef ik zoals zo vaak hangen op National Geographic Channel waar een documentaire te zien was over 's werelds eerste hoofdtransplantatie. Dat van die tweekoppige hond blijkt namelijk waar te zijn. Een Russische Frankenstein genaamd Vladimir Demikhov heeft in de vijftiger jaren ge-experimenteerd met transplantatie van organen van honden. Zo heeft hij een hart/long transplantatie uitgevoerd en de kop van een puppy op het lichaam van een andere hond genaaid om aan te tonen dat de kop van die pup gewoon bleef leven. Een Amerikaanse arts, ene Robert White, ging een stap verder en presteerde het om het hoofd van een aap op de romp van een andere aap te zetten. Het getransplanteerde hoofd ontwaakte uit narcose en bleek gewoon te eh…tja…functioneren, zeg maar. Beide artsen zijn later door zowel collega medici als de publiek opinie als freakdoctors weggezet en vechten nu om hun plaats in de medische geschiedenis. Dr Christaan Barnard, die in 1967 de eerste geslaagde harttransplantatie uitvoerde in het Schuur ziekenhuis te Kaapstad, zag Demikhov als z'n leermeester en beweerde dat de harttransplantie er niet gekomen was zonder Demikhov's experimenten. Dat geloof ik wel, zo'n hart/longmachine komt niet zomaar uit de lucht vallen en kennis over transplantaties ook niet; daar zijn heel wat experimenten aan vooraf gegaan. Dr White opperde de mogelijkheid om eh… gezonde hoofden op een donorlichaam te laten voortleven. Een soort uitwisseling tussen dwarsleasiepatienten en hersendode lichamen dus. En opeens moest ik denken aan de briljante wetenschapper Stephen Hawking, die al z'n leven lang in een aftakelend lichaam gevangen zit en zolangzamerhand al in een kasplantje is veranderd maar die nog wél in het volle bezit is van z'n verstandelijke vermogens… Demikhov is berooid gestorven en zijn dochter vecht nu voor eerherstel. Dr White is gepensioneerd, heeft nooit meer een hoofd getransplanteerd en hoopt ook op een zekere erkenning…

Tijd voor wat gezellig filmmateriaal; Ethisch vraagstuk hierrrr. Levende, maar van de romp gescheiden hondenkop hierrrr. Tweekoppige hond hierrrr. Getransplanteerde apenkop hierrrr en Bonnie St Claire hierrrr…

Toen ik ooit voor m'n werk in St Petersburg Leningrad was liep ik met een collega, die het Russisch aardig beheerste en bovendien het een en ander van de stad wist, langs het gebouw van de KGB. Hij wees me er op dat gewone burgers uit angst niet langs het gebouw liepen. En inderdaad, ik zag mensen die er tóch langs moesten de straat oversteken om hun weg aan de overzijde van het gebouw te vervolgen. Er lag blijkbaar een onzichtbare zone van afschrikking rond het pand. We keken elkaar eens aan; lopen we er langs of steken we ook over? We gingen er langs en er gebeurde niets, op wat grimmige blikken van de veiligheidstroepen na dan…

Binnenkort ga ik voor m'n werk een paar dagen naar Moskou en om alvast in de stemming (…) te komen lees ik de uitstekende thriller Kind 44 die zich afspeelt in het Moskou van 1953. In dat boek komt het in Moskou gelegen KGB gebouw ter sprake, de beruchte Loebjanka gevangenis, en wat lees ik op pagina 77:

De voorgevel gaf een indruk van waakzaamheid: rijen dicht opeengepakte ramen met bovenaan een klok, die als een oog over de stad uitkeek. Om het gebouw lag een onzichtbare afbakening. Voorbijgangers zorgden dat ze uit de buurt bleven van deze denkbeeldige afscheiding, alsof ze bang waren naar binnen getrokken te worden. Wie de grenslijn overschreed was ofwel een personeelslid, ofwel een veroordeelde. Dat je je als nietsvermoedende, onschuldige staatsburger binnen deze muren zou kunnen bevinden, was uitgesloten…

De Loebjanka ligt vlak bij het Kremlin aan het Loebjankaplein, ooit het Dzerzjinskiplein, naar de oprichter van de gevreesde veiligheidsdienst. Als we wat tijd over hebben zal ik eens gaan kijken bij het gebouw en ondanks dat het KGB museum er nu zit, vraag ik het me toch af; zou die onzichtbare grens nog bestaan of heeft de tijd de wonden reeds geheeld?

Van wielrennen weet ik niets. Ik kijk er wel eens naar en zie dan fietsers die van A naar B rijden. Ik zie een hele grote groep fietsers, een peloton, waarin van alles schijnt te gebeuren, maar ik zie het niet. Nog nooit heb ik een volledige etappe van De Tour uitgekeken; ik vind het doodsaai… Ik weet dat 't aan mij ligt want miljoenen wielerfans over de gehele aardkloot zien het wél. Wat mis ik dan? Nu wil het geval dat hier op de markt in Hilversum al zolang ik me kan herinneren een uitstekend boekenstalletje staat en daar vond ik laatst De Renner van Tim Krabbé. Krabbé is/was zelf wielrenner en beschrijft in dit boekje een koers, de Ronde van Mont Aigoual, van kilometer tot kilometer. Als lezer zit je in het hoofd van de renner en wordt je deelgenoot van de taktiek van een koers. Over welk verzet er gekozen wordt en wanneer er gedemarreerd moet worden en waarom, dat soort dingen. Tevens lees je over het afzien van de renner bij beklimmingen en de angst bij afdalingen gelardeerd met opmerkelijke wetenswaardigheden over de wielersport en persoonlijke bespiegelingen. En het boekje is prachtig geschreven, echt mooi en ook nog spannend, maar alles speelt zich af in het hoofd van de renner. En aangezien ik niet in de hoofden van de renners kan kijken blijf ik dus fietsers zien die van A naar B rijden. Sorry…

De Ierse astronoom Duncan Forgan heeft een stel comprutsers laten uitvlooien of er leven op andere planeten mogelijk is. Hij ging uit van verschillende computermodellen zoals leven onstaat moeilijk maar evolutie is snel en leven ontstaat makkelijk maar evolutie is langzaam. Het resultaat is dat er tussen de 300 en 37000 planeten zouden kunnen zijn waar leven is. En dat zijn dan geen amoebes maar hoogst intelligente beschavingen. Ik geloof de beste man! Sterker nog, ik denk dat z'n inschatting nog aan de lage kant is. Buitenaards leven is echt een van de weinige dingen waar ik heilig in geloof in deze tijd waar Darwinisten en Creatonisten elkaar in de haren vliegen! Het zwerk is zo niet te bevatten groot dat het hoogst arrogant zou zijn te denken dat wij als knoeiende aardbewoners de enige levensvorm zouden zijn.

Laatst las ik ook iets over de inzet van comprutsers bij het oplossen van hardnekkige wiskundige raadsels. Zoals hoe je op de beste manier sinasappels (of knikkers) in een doos kan opbergen. De eerste de beste groentenman kan je het antwoord geven maar het bewijs is daarmee nog niet geleverd! De vierkleurenstelling is ook zo'n leuke en nog niet bewezen stelling, die zegt dat je met vier kleuren iedere landkaart kan inkleuren zonder dat er ooit twee dezelfde kleuren aan elkaar grenzen. Zou zo'n comprutser nou ook de Laatste Stelling van Fermat kunnen oplossen? Die is al opgelost door ene Andrew Wiles, die zeven jaar uit z'n hoofd (!) heeft zitten rekenen en compleet nieuwe wiskunde heeft uitvonden, maar zijn bewijs is en blijft een omweg en niet het bewijs wat Fermat zelf had, maar nooit heeft vrijgegeven. Het venijnige van de Stelling van Fermat is dat ik met m'n mavo-4 wiskunde het probleem ook snap maar dat er slechts een handvol wiskundigen op deez' aardkloot zijn die het bewijs snappen. O ja, en Lisbeth Salander, hoofdpersoon uit de Millennium Trilogie, heeft de oplossing ook gevonden maar eveneens niet gepubliceerd…

Soms lees je een boek en dan denk je na een paar pagina's, mwhoa, dit gaat 't niet worden. Dat heb ik met Vrije Val van Leif Persson. Dat ben ik gaan lezen omdat het de moord op de Zweedse premier Olaf Palme als onderwerp heeft, die op een kwade avond in het centrum van Stockholm na een bioscoopbezoekje vermoord werd, een zaak die nooit opgehelderd is omdat werkelijk iedereen zich ertegenaan heeft bemoeid. Maar na meer dan de helft in het boek op weg te zijn heb ik nog niet meer gelezen dan minitueus uitgeplozen en doorwrochte reconstructies van mogelijke moordescenario's, alsof de auteur toegang heeft tot de onmetelijke hoeveelheid Palme dossiers, wat niet denkbeeldig is. Maar er worden nieuwe inzichten beloofd dus worstel ik stug verder, al gaat het niet van harte. Ik mis echter wel meer en meer de drive om het boek op te pakken.

Dus heb ik het boek even terzijde gelegd en ben ondertussen begonnen in de Millennium Triologie van Stieg Larsson en dat is een reeks waarvan je na een paar bladzijden zegt; yesss dit is goed! Wat heet goed; het zijn regelrechte pageturners. Ik heb het eerste deel Mannen die Vrouwen Haten inmiddels uit en ik heb het met ingehouden adem zitten lezen! Ik kan de reeks iedereen meer dan aanbevelen en verder vertel ik er niets over! Helaas voor de liefhebber van de betere misdaadroman zal het bij deze trilogie blijven omdat Stieg Larsson nog voor het verschijnen van het eerste deel op vijftigjarige leeftijd kwam te overlijden. Gelukkig had hij de drie delen al afgerond! Het is een erfenis van formaat en ik heb begrepen dat er om de filmrechten gevochten wordt! Laat Hollywood er in vredesnaam met z'n poten vanaf blijven en laat de verhalen in Zweden verfilmt worden. Door Zweden en mét Zweden…

Update: Ik lees een leuk nieuw woord. Geen idee of Larsson het zelf bedacht heeft en of het al bestond (Google geeft 18.000 hits) maar een automobilist onder invloed noemt hij een alcomobilist. Dat woord gaat de Van Dale ooit nog wel halen…