Bestemming Berlijn

Een scherpstelknop, ook wel focusmolen genoemd, is voor een cameraman een onontbeerlijk stukje gereedschap. De werking is simpel; draait men aan de knop, dan wordt het beeld scherp of onscherp, al heeft scherp over het algemeen toch wel de voorkeur. Dat de scherpte ook nog afhankelijk is van het gebruikte diafragma en het gekozen brandpunt spreekt voor zich. Toen vroegâh de eerste lenzen met electronische zoom en scherpstelling in gebruik werden genomen was de scherpteknop gewoon een lekker in de hand liggende en soepel draaiende zilverkleurige knop die deed waar 'ie voor bedoeld was. Er zaten toen nog wel drie afschroefbare uitsteekseltjes aan vast maar die dingen zaten altijd in de weg en werden er door menig cameraman genadeloos afgeschroeft waarna ze met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid zoek raakten. Dat was niet erg want die uitsteekseltjes waren volkomen overbodig. Bedacht achter een tekentafel. Nou zou je denken dat er aan zoiets simpels als een focusmolen weinig te verklooien valt, maar toch moet een van het rechte pad afgeraakte ontwerper in het land van de rijzende zon enkele jaren geleden hebben gedacht dat de omvang van de focusmolen best wat dunner kon als men er tegelijkertijd maar drie grote vleugels op zou lassen. Ik mag toch hopen dat de ontwerper van dat ergonomische monster z'n dagen slijt in een depressieve buitenwijk van Archangelsk met uitzicht op een langdurig dichtgevroren Witte Zee, want de gevleugelde focusmolen is met afstand de moeder aller ergonomische misbaksels! Die dikke vleugels zitten namelijk altijd en zonder uitzondering in de weg. Als je als cameraman je hand anders om de focusmolen wil leggen, wat voorkomt, stoot je altijd tegen een van die vleugels zodat de focusmolen een tikkie draait en je shot onscherp wordt. Of scherp, als je mazzel hebt. Je moet je hand echt óm de drie vleugels heen vouwen waarna je te maken krijgt met de te dunne kern van de molen, wat secuur scherpstellen in de weg staat. Grijp dan zo'n vleugel bij z'n uiteinde zult u zeggen maar die dingen zijn zó groot dat er een soort van momentenstelling in werking treedt waardoor een kleine beweging een enorme scherpteflap tot gevolg heeft. Sta je met je camera buiten in stoothagel, ruksneeuw en motwind, dan moet er bovendien een regenhoes om de camera én om de scherpteknop waardoor die gevleugelde molen, geheel voorspelbaar, in de regenhoes vastloopt. Maar er is hoop! Ik ben al een exemplaar tegengekomen waar de drie vleugels met een haakse slijptol vanaf geslepen zijn waarna er een dikke rubberen band om het overblijfsel is gelegd zodat je uiteindelijk een focusmolen krijgt die qua omvang en ontwerp precies lijkt op de exemplaren die vijfentwintig jaar geleden bij de eerste electronisch bediende lenzen zaten…

1. henk says:

   22/09/2009 at 09:44

   De invoering van de electronische focusknop was een veel groter probleem.
   De oude rotten wilden absoluut niet van de mechanische bowdenkabel bediening af.
   T’ is allemaal goed gekomen.